Geschiedenis
De geschiedenis van het Egyptisch Museum in Caïro
Van een kleine collectie bij Ezbekieh tot Mariettes museum aan de Nijl in Boulaq, een paleis in Gizeh en het gebouw uit 1902 aan het Tahrirplein, en hoe het veranderde na 2021.
Bekijk data voor de museumtour ↗Kort antwoord
De Egyptische regering richtte in 1835 een eerste oudhedenmuseum op in Caïro. De oudhedendienst van Auguste Mariette stichtte een nieuw museum in Boulaq aan de Nijl, dat in 1889 verhuisde naar een paleis in Gizeh. Het huidige gebouw aan het Tahrirplein, ontworpen door Marcel Dourgnon na een wedstrijd in 1895, opende op 15 november 1902. Sindsdien raakte het twee beroemde collecties kwijt, de koninklijke mummies in 2021 en de schatten van Toetanchamon in 2025, en nu hervormt het zich rond wat overblijft.
Een collectie die bleef verhuizen
In 1835 richtte de Egyptische regering een museum op nabij de Ezbekieh-tuin in Caïro. Het hield geen stand. Oudheden bleven het land verlaten, en wat overbleef werd samengepropt in één zaal van de Citadel. In 1855 schonk heerser Abbas I de volledige inhoud van die zaal aan aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk, en die voorwerpen bevinden zich nu in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Een nieuwe start kwam met de Franse archeoloog Auguste Mariette, die in 1858 de leiding kreeg over Egyptes monumenten en een museum oprichtte in een voormalig pakhuis aan de Nijl in Boulaq. Mariette wilde een permanent gebouw weg van de rivier, en hij kreeg gelijk toen het museum van Boulaq in 1878 onder water liep.
Van Boulaq naar een paleis in Gizeh
Mariette stierf in 1881, en zijn opvolger Gaston Maspero erfde een museum dat ruimte tekortkwam. Tegen 1889 was er geen plaats meer voor nieuwe vondsten, en voorwerpen uit opgravingen wachtten soms in boten in Opper-Egypte. Dat jaar verhuisde de collectie naar een van de paleizen van kedive Ismail in Gizeh, op de plek van de huidige dierentuin. Het was altijd bedoeld als tussenstop op weg naar iets beters.
Het gebouw aan het Tahrirplein
In 1895 werd een internationale wedstrijd gehouden, die werd gewonnen door de Franse architect Marcel Dourgnon. Het ministerie beschrijft het als de eerste wedstrijd van zijn soort. De eerste steen werd op 1 april 1897 gelegd in aanwezigheid van kedive Abbas Hilmi II, op wat toen het Ismailiaplein was. Al-Monitor merkt op dat het een van de eerste gebouwen in het Midden-Oosten was met gewapend beton. Voor de verhuizing van de collectie waren vijfduizend houten karren en twee treinen nodig met ongeveer negentien heen-en-terugritten vanuit Gizeh; alleen al de eerste lading bevatte zo'n 48 stenen doodskisten. De verhuizing eindigde op 13 juli 1902, en het museum opende op 15 november 1902. Mariettes graftombe werd naar de tuin verplaatst, zoals hij had gewenst.
Een drukbezocht, geliefd museum
Vanaf het begin toonde het museum grote beelden op de begane grond en grafvoorwerpen op de verdieping erboven. Het raakte zo snel vol dat het op een opslagruimte ging lijken; Maspero antwoordde critici dat het de bedoeling was dat het aanvoelde als een faraonische graftombe of tempel, waar elk oppervlak werd benut. In 1954 werd een deel van de tuin, die ooit tot aan de Nijl reikte, ingenomen voor een gemeentelijk gebouw, en in 1983 werd het gebouw zelf geregistreerd als Egyptisch erfgoed. In 2004 werd Wafaa El Saddik de eerste vrouwelijke directeur-generaal.
2011 en de jaren van herstel
Tijdens de onrust van januari 2011 werd op 28 januari ingebroken in het museum. Wikipedia vermeldt dat er 54 voorwerpen werden gestolen en andere beschadigd; 25 van de vermiste stukken werden kort daarna op het terrein teruggevonden, en gerestaureerde voorwerpen werden in september 2013 tentoongesteld in een expositie getiteld Beschadigd en Hersteld. Een langdurig restauratieprogramma volgde, deels gefinancierd door Duitsland, waarbij de oorspronkelijke kleuren en ventilatie werden hersteld en beschermend glas werd aangebracht. In november 2018 opende een nieuwe opstelling, met de graftombe van Yuya en Thuya op de bovenverdieping.
Na de grote verhuizingen
Op 3 april 2021 verlieten 22 koninklijke mummies het gebouw voor het Nationaal Museum van de Egyptische Beschaving in Fustat. In 2025 gingen de schatten van Toetanchamon naar het nieuwe Grand Egyptian Museum in Gizeh, dat op 1 november volledig opende. Al-Monitor meldde in augustus 2026 dat het aantal dagelijkse bezoekers sterk was gedaald, dat conservatoren een toekomst voorstelden rond de geschiedenis van de egyptologie zelf, en dat het ministerie het jubileumjaar 2027 ziet als een kans om het museum opnieuw onder de aandacht te brengen. Het gebouw dat de wereld voor het eerst het oude Egypte toonde, beraadt zich op wat het hierna zal zijn.
Veelgestelde vragen
Wanneer opende het Egyptisch Museum?
Op 15 november 1902, in het gebouw aan het Tahrirplein, ontworpen door Marcel Dourgnon.
Wie stichtte de collectie?
Auguste Mariette, de Franse archeoloog die van 1858 leiding gaf aan de Egyptische oudheidkundige dienst. Hij ligt begraven in de museumtuin.
Waarom vertrokken de schatten van Toetanchamon?
Ze werden overgebracht naar het Grand Egyptian Museum in Gizeh, gebouwd om het volledige graf in samenhang te tonen. Het opende volledig op 1 november 2025.
Bronnen